พระพุทธศาสนาเป็นศาสนา อเทวนิยม (Atheist) กล่าวคือ มิได้ยึดถือว่ามีพระเจ้าผู้สร้างสูงสุดที่กำหนดชีวิตหรือชะตากรรมของมนุษย์ หากแต่เน้นการอธิบายปรากฏการณ์ทั้งหลายตามเหตุและปัจจัย หรือ ปฏิจจสมุปบาท
หัวใจสำคัญคือ
• การเข้าใจความจริงของชีวิต ได้แก่ ความไม่เที่ยง (อนิจจัง) ความเป็นทุกข์ (ทุกขัง) และความไม่เป็นตัวตนถาวร (อนัตตา) หรือ ไตรลักษณ์ ซึ่งเป็นกฎธรรมชาติที่ทุกคนสามารถพิสูจน์ได้ด้วยตนเอง
• การหลุดพ้น ขึ้นอยู่กับการปฏิบัติของบุคคลเอง ไม่ใช่การพึ่งพิงสิ่งศักดิ์สิทธิ์
• ศรัทธาในพระพุทธศาสนา เป็นศรัทธาที่ตั้งอยู่บนปัญญาและการพิสูจน์ได้ด้วยตนเอง
พระพุทธศาสนาจึงเป็นศาสนาแห่ง ปัญญา เหตุผล และการลงมือปฏิบัติ ที่เปิดโอกาสให้ทุกคนพึ่งพาตนเองได้อย่างแท้จริง ใครทำเหตุอย่างไร ย่อมได้รับผลเช่นนั้น
