สำรับแห่งพระอัจฉริยภาพ 3 เมนูทรงโปรดและทรงคิดค้น ของสมเด็จพระพันปีหลวง – แกงหอง – ผัดเล่าปี่ – ไข่พระจันทร์

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

ไม่เพียงทรงเป็นองค์อัครราชูปถัมภิกาในด้านศิลปาชีพและวัฒนธรรมไทย หากยังทรงมีพระปรีชาสามารถด้านอาหารไทยอย่างลึกซึ้ง พระองค์ทรงโปรดอาหารไทยที่เรียบง่าย มีคุณค่าทางโภชนาการ และหลายเมนูทรงคิดค้นขึ้นเองเพื่อบำรุงพระพลานามัยของพระเจ้าลูกเธอ

โดยเฉพาะ แกงหอง

ผัดเล่าปี่

และไข่พระจันทร์

ซึ่งแต่ละเมนูสะท้อนถึงความละเมียดละไมและพระอัจฉริยภาพด้านการปรุงอาหารอย่างแท้จริง

1. แกงหอง – ความละเมียดในรสชาติแบบชาววัง

“แกงหอง” เป็นเมนูตำรับชาววังโบราณที่พระองค์ทรงโปรดเสวยบ่อยครั้ง ลักษณะเด่นคือรสกลมกล่อม หอมเครื่องเทศ และเนื้อสัมผัสนุ่มละมุน ทำจากหมูสามชั้น หน่อไม้จีน และเครื่องปรุงที่ต้องเคี่ยวอย่างพิถีพิถันจนเข้าเนื้อ สูตรนี้ปรากฏในหนังสือ สำรับ โดยหม่อมหลวงขวัญทิพย์ เทวกุล ซึ่งระบุว่าเป็นอาหารที่ได้รับอิทธิพลจากสไตล์จีน แต่ปรับแต่งในรั้วในวังให้ละเมียดขึ้นจนกลายเป็นอาหารชาววังเต็มตัว

วัตถุดิบหลัก

หมูสามชั้น 500 กรัม, หน่อไม้จีน 1 กิโลกรัม, ถั่วลิสงดิบ 150 กรัม, โป๊ยกั๊ก 5 ดอก, ซีอิ๊วขาว 2 ช้อนโต๊ะ, ซีอิ๊วดำ 1 ช้อนชา, ซอสถั่วเหลืองปรุงรส 2 ช้อนโต๊ะ, น้ำตาล 100 กรัม, เกลือ 3 ช้อนชา และน้ำสะอาดประมาณ 12 ถ้วย

ขั้นตอนการปรุง

1. ต้มหมูสามชั้นพอให้สุก ยกขึ้นหั่นชิ้นพอดีคำ

2. ใส่หมูกลับลงเคี่ยวกับถั่วลิสง โป๊ยกั๊ก ซีอิ๊วและซอสต่าง ๆ ประมาณ 30 นาที

3. ใส่หน่อไม้หั่น เคี่ยวต่อจนหน่อไม้และหมูนุ่ม รสกลมกล่อม เติมน้ำตาลปรับรสก่อนยกลง

2. ผัดเล่าปี่ – เมนูบำรุงสายตา

ผัดเล่าปี่เป็นเมนูที่พระองค์ทรงคิดค้นขึ้นเอง โปรดเกล้าฯ พระราชทานแก่สายปัญญาสมาคม เนื่องในงานแสดงและประกวดอาหาร พ.ศ. 2505 โดยมีแนวคิดเพื่อบำรุงสายตา ใช้วัตถุดิบที่อุดมด้วยวิตามินเอ เช่น เครื่องใน ผัดกับเครื่องปรุงไทยอย่างกลมกล่อม เมนูนี้สะท้อนถึงพระราชห่วงใยในสุขภาพของพระเจ้าลูกเธอและผู้ใกล้ชิด โดยข้อมูลปรากฏในนิทรรศการ เมนูสำรับ กับข้าวเจ้านายในราชสำนักสยาม และบทสัมภาษณ์จากห้องเครื่องต้นไทย

วัตถุดิบหลัก

เซ่งจี๊หมู 4 ลูก, มันฝรั่ง 3 หัว, กระเทียม 5-6 กลีบ, น้ำปลาซีอิ๊วอย่างใส และข้น พอควร, น้ำส้ม, น้ำตาล, น้ำมันหมู และแป้งข้าวโพด

ขั้นตอนการปรุง

1. ผ่าเซ่งจี๊ตรงกลางลูกตามยาว ล้างให้สะอาด ตัดส่วนที่เป็นเยื่อขาวๆ ตรงกลางออกเสียให้หมด แล้วบั้งเป็นตาทะแยง หั่นเป็นชิ้นยาวเล็กๆ ขยำน้ำเกลือแล้วแช่น้ำเย็นไว้ หมั่นเปลี่ยนน้ำจนน้ำหมดสีแดง

2. ปอกมันฝรั่งหั่นเป็นชิ้นสี่เหลี่ยมเล็กๆ ยาวไม่เกินครึ่งนิ้ว ทอดน้ำมันให้เหลืองกรอบ

3. ทุบกระเทียมเจียวให้เหลือง ใช้ไฟแรงนิดหน่อย ลงเซ่งจี๊ที่แช่น้ำไว้ขึ้นพักให้สะเด็ดน้ำก่อน ใส่กระทะลงผัดปรุงรสตามใจชอบ ก่อนยกลงใส่แป้งข้าวโพดละลายน้ำเล็กน้อย คนให้สุกทั่วกัน ตักใส่จานโรยด้วยมันทอดกรอบ

3. ไข่พระจันทร์ – ความเรียบง่ายที่งดงาม

“ข้าวคลุมไข่ดาว” เมนูเรียบง่ายแต่ทรงคุณค่า

ทอดไข่ดาวแล้ววางข้าวสวยทับ พลิกกลับให้ข้าวคลุมไข่จนคล้ายพระจันทร์เต็มดวงกลางจาน แฝงความคิดสร้างสรรค์และพระราชจริยวัตรอันเรียบง่าย ที่มุ่งให้โภชนาการครบถ้วนกับพระเจ้าลูกเธอในวัยเยาว์

ทั้งสามเมนูไม่เพียงเป็นอาหาร หากยังเป็นสัญลักษณ์ของพระราชห่วงใย ความคิดสร้างสรรค์ และการอนุรักษ์อาหารไทยในรูปแบบที่เข้ากับวิถีชีวิตสมัยใหม่ พระองค์ทรงแสดงให้เห็นว่า “อาหารไทย” ไม่ใช่เพียงความอร่อย แต่คือศิลปะและภูมิปัญญาที่ควรสืบสาน

ขอบคุณข้อมูลและภาพประกอบจาก